Programi i rindërtimit pas pasojave shkatërruese të tërmetit të 26 nëntorit përbëhet nga disa nënprograme. Janë 4 skema, të cilat do të përdoren për zhvillimin e objekteve të reja, në zonat e dëmtuara.
Skema e parë parashikon krijimin e zonave të reja, përfshirë këtu si infrastrukturën publike, ashtu edhe rikonstruksionin e ndërtesave ekzistuese të dëmtuara. Në këtë nënprogram, rikonstruksionet merren përsipër nga autoritetet shtetërore dhe fondet e grumbulluara prej tij.
Skema e dytë e programit të rindërtimit përfshin rikonstruksionin e ndërtesave ekzistuese të dëmtuara, krijimin e zonave të reja për zhvillim, si dhe infrastrukturën publike, por nëpërmjet fondeve të donatorëve. Edhe pse fondet janë të grumbulluara nga organizata të ndryshme joqeveritare, mbikëqyrja do të bëhet nga autoritetet shtetërore.
Skema e tretë parashikon rindërtimin e banesave nga e para, në po të njëjtin truall, pa i lëvizur banorët nga tokat e tyre.
Skema e katërt përfshin bashkëpunimin e sektorit publik, me sektorin privat, si në rastin e firmave private të ndërtimit.
Programi i krijimit të fondit të banesave përbëhet nga programi i blerjes së banesave të reja në treg të lirë, si dhe programin e banesave të dhuruara nga subjektet private. Kjo e fundit, vlen për ato donatorë, si në rastin e Turqisë apo Katarit, të cilët kanë marrë përsipër jo vetëm ndërtimin e banesave të reja, por edhe mbikëqyrjen e këtij procesi.
Ndërkohë, granti i parashikuar për procesin e rimëkëmbjes pas tërmetit dhe rikthimit në normalitet do të shkojë si për procesin e rindërtimit të banesave, ashtu edhe për qiratë e familjeve të mbetura të pastreha. Po ashtu, granti shkon edhe për mbulimin e shpenzimeve, të marra përsipër nga biznese të sektorit privat për pjesën akomoduese. Si në rastin e hoteleve, të cilat, akomoduan dhe vazhdojnë të akomodojnë familjet e mbetura pa banesa.
Nga ana tjetër, nga përcaktimet në aktin normativ të publikuar në Fletoren Zyrtare për procesin e rindërtimit, familjet që do të jenë parësore janë ato që kanë humbur familjarët nga tërmeti, nënat dhe vajzat që rrisin të vetme fëmijë, familjet që përbëhen nga persona me aftësi të kufizuara, të moshuarit që kanë mbushur moshën e pensionit, familjet në skemën e ndihmës ekonomike, si dhe të rënët në krye të detyrës.
Jenida Vladi/ SCAN
